Egoïsme: thema van de Zon in de horoscoop

Eeuwen achtereen hebben we ingeprent gekregen dat het egoïstisch is om eerst aan jezelf te denken. De kerk predikte dienstbaarheid en naaste liefde en het was ‘not done’ om jezelf op de eerste plaats te zetten. Het verkondigen van de dienstverlenende, barmhartige boodschap heeft zich gedurende de tijd hardnekkig in onze geest genesteld. Vermoedelijk was het idee erachter dat een dusdanige opstelling het egoïsme uit de wereld kon bannen. Wanneer iedereen immers besluit om zichzelf op de tweede plaats te zetten, zul je een ander immers nooit voor het hoofd stoten en de wereld zal als vanzelf een vriendelijk karakter krijgen.
Op het eerste gezicht is het uiteraard een nobele gedachte om jezelf ten dienste van de ander op te stellen, maar het kan stressverhogend werken wanneer je vergeet dat je gelijkwaardig bent. Zodra je de ander boven jezelf gaat plaatsen, loop je het risico jezelf tekort te doen. Het is voor je gevoel van eigenwaarde niet goed om de ander een meerwaarde toe te kennen. Daarbij kom je met jezelf in de knoei wanneer je je voortdurend verantwoordelijk voelt voor een ander zijn of haar levensgeluk. We komen in conflict met onszelf en belanden uiteindelijk zelfs in een crisis wanneer we vergeten om naast de ander ook onszelf te eren. Wanneer we bijvoorbeeld continu bezig zijn met de vraag: “wat heb jij van mij nodig?” En niet (of pas in tweede instantie) met: wat heb ik nodig?
Daarbij is het zo dat wanneer jezelf schikken (je nederig opstellen) ten opzichte de ander en/of ten opzichte van de maatschappij de norm is, de ander of het maatschappelijk systeem voor ons gaat bepalen wat goed is en wat niet.

Een voorbeeld van de stressverhogende factor dat voortvloeit uit het ideaal om de behoeftes van anderen op de eerste plaats te zetten, heeft betrekking op het thema: wachttijd. Een dienstbare opstelling vraagt ons namelijk om de wachttijden zoveel mogelijk te beperken. Aandacht hebben voor de ander geeft blijk van liefde en genegenheid. Iemand langdurig en onnodig laten wachten niet. Iemand laten wachten kan de indruk wekken dat je aandacht is verslapt, of kort door de bocht: door iemand te laten wachten kun je de boodschap uitstralen dat je je niet genoeg voor de ander interesseert. We kunnen vanuit het moraal van dienstbaarheid bang zijn de ander tekort te doen of in het ergste geval: de indruk wekken egoïstisch te zijn wanneer we onze taken niet snel genoeg afkrijgen. Om die reden kan een oplopende wachttijd voor sommige hardwerkende al dan niet bewust een lastige kwestie zijn. Zij ervaren een tijdsdruk om iets maar zo snel mogelijk in een zo kort mogelijke tijd voor elkaar te krijgen. Om te voorkomen dat de ander slecht over hen gaat denken, kunnen zij overdreven hard hun best gaan doen. Eigenlijk kunnen we in een dergelijk geval ook geen “nee” zeggen, want dan stellen we iemand mogelijk teleur en dat is uiteraard egoïstisch.

Wat zou het heerlijk zijn: wanneer we de race tegen de klok konden laten varen omdat we de angst een ander tekort te doen kunnen loslaten. Wat zou het heerlijk zijn als iedereen elkaar in zijn of haar waarde laat en zich neerlegt bij het feit dat een ander soms andere keuzes maakt. Wat zou het heerlijk zijn om te kunnen vertrouwen op de goede bedoelingen van de ander en bovenal om te kunnen berusten in wat zich in het hier en nu aandient.
Is een dergelijke opstelling egoïstisch? Ik denk van niet. Voor mij is de tijd aangebroken om af te rekenen met al die stemmetjes in mijn achterhoofd. Stemmetjes die influisteren: “hou je wel voldoende rekening met…? Schiet je wel op…?  Doe je wel voldoende je best?”

Wat zal de uitwerking een groots effect hebben wanneer we massaal afrekenen met de overtuiging ‘slecht’ te zijn en wanneer we onszelf en de ander een dienst bewijzen door de liefde voor het leven op de eerste plaats te zetten. Wat zal het effect groot zijn wanneer we dienstbaarheid tonen aan het leven zelf, puur door onszelf lief te hebben!